Persvrijheid in 2008: de cijfers

Wanneer er alweer bijna 365 dagen verstreken zijn en een nieuw jaar onafwendbaar lijkt, zijn er altijd talloze lijstjes en cijfers te vinden die het voorbije kalenderjaar willen schetsen en bevatten. De beste dit, de opvallendste dat, overal worden we met overzichten geconfronteerd. En jawel, ook over de persvrijheid brengt Reporters Zonder Grenzen jaarlijks een verslag uit. Tijd om even te kijken hoe het in 2008 gesteld was met die persvrijheid.

Uit het verslag van de RSF valt af te leiden dat in het afgelopen jaar 60 journalisten omkwamen tijdens het uitoefenen van hun beroep. Ook één media-assistent en één blogger stierven in 2008. 673 journalisten en 59 bloggers werden aangehouden. Beide aantallen zijn een daling ten opzichte van het jaar 2007. Ook voor enkele andere cijfers kon een verbetering vastgesteld worden. Zo werden 929 journalisten fysiek aangevallen of bedreigd, tegenover 1.511 in 2007. Ook het aantal kidnappings daalde van 67 naar 29 dit jaar.

Er zijn natuurlijk ook altijd enkele landen die er jammergenoeg (negatief) bovenuit steken. Zo was Irak, met 15 omgekomen journalisten, dit jaar het gevaarlijkste gebied. Gevolgd door Pakistan en de Filipijnen met respectievelijk 7 en 6 doden. Ook Mexico bleek een risicoland, want ook daar stierven 4 journalisten.

Tot zover de cijfers. Doordat alle aantallen gedaald zijn, zou men kunnen concluderen dat de persvrijheid er het voorbije jaar op vooruit gegaan is. Maar de organisatie, Reporters Zonder Grenzen, vindt echter dat optimisme niet gepast is. Zij hebben het zelfs over een “wereldwijde malaise“. Van positieve cijfers kan niet echt gesproken worden als “bijna dagelijks, en op elk continent, journalisten in de boeien worden geslagen“. En inderdaad, de cijfers mogen dan al ‘positiever’ zijn dan in 2007, wanneer men de cijfers van dit jaar bekijkt, is 60 dode en 673 aangehouden journalisten toch nog steeds veel. Te veel!

Daarnaast wil Reporters Zonder Grenzen ook aandacht vestigen op het feit dat de intimidatie en repressie zich vandaag de dag ook ‘verplaatst’. Internet wordt steeds belangrijker in de nieuwsgaring en het is dan ook dat Internet dat het toneel wordt van een steeds toenemende censuur. We gaven in een vorige post al eerder aan dat in Turkije enkele websites geblokkeerd worden. Maar ook in andere landen wordt dit meer en meer zichtbaar. Met landen als China, Syrië, Iran en Thailand voorop. Zo zijn er bijvoorbeeld in China 93 en in Syrië 162 gecensureerde websites.

De cijfers van gestorven en aangehouden journaisten lijken een neerwaartse trend aan te geven, maar censuur en repressie verleggen zich tegenwoordig meer en meer  naar het Internet. Dit mag dan misschien al minder gepaard gaan met sterfgevallen of aanhoudingen, een blijk van persvrijheid en vrijheid van meningsuiting is het allerminst.